wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów województwo łódzkie / powiat łowicki / gmina Domaniewice

Domaniewice

www.domaniewice.99-434.wsiepolskie.pl

Instytucje / Parafia, kościół

Nazwa:Rzymskokatolicka Parafia pw. Św. Bartłomieja Apostoła
Kod pocztowy:99-434
Poczta:Domaniewice
Miejscowość:Domaniewice
Ulica:Główna 4
Telefon:46 838 35 91
Strona WWW:www.parafiadomaniewice.pl
Dodatkowy opis: MSZE ŚW. W KOŚCIELE ŚW. BARTŁOMIEJA APOSTOŁA
NIEDZIELA I UROCZYSTOŚCI: 8.oo, 10.oo, 12.oo
DNI POWSZEDNIE - 7.oo
MSZE ŚW. W SANKTUARIUM M.B. POCIESZYCIELKI STRAPIONYCH
codziennie o godz. 16.3o (od dnia 1 października do 31 marca)
NOWENNA DO M.B. NIEUSTANNEJ POMOCY, MATKI BOŻEJ DOMANIEWICKIEJ
W ŚRODY o godz. 16.3o


Historia parafii i kościoła św. Bartłomieja ApostołaKategoria: KościółOpublikowano: wtorek, 04, październik 2011 19:26< Radosław TaflińskiOdsłony: 2828Domaniewice, jako wieś arcybiskupów gnieźnieńskich, miała już kościół przed 1357 rokiem, prawdopodobnie również z ich fundacji. Pierwszy kościół parafialny w początku XVI wieku strawił pożar. W 1522 roku ks. Trojan ze Ślesina, proboszcz domaniewicki i łaski, ufundował nową świątynie, wzniesiona z cegły zwanej krzyżacką, według "struktury staroświeckiej" (tzw. gotyk mazowiecki), w formie okrągłej.
Kościół parafiany w Domaniewicach. Widok obecny.
Za arcybiskupa Jana Łaskiego powtórnym aktem utworzenia parafii z dnia 2 marca 1522 roku do parafii Domaniewice zostały wcielone następujące miejscowości: m. Głowno, Borówka, Kadzielin, Kamień, Olesie, Ostrołęka, Paleniec, Ruchna, Wola Lubiankowska i folwark Czatolin, Domaniewice, Krępa, Reczyce, Rogóźno, Skaratki, Stroniewice, Strzebieszew, Wrzeczko, Gzinka, Okręt, Osuwie, Sapy i folwark Wymysłów. Parafia w takich rozmiarach wcielona była jednocześnie do probostwa kolegiaty łaskiej, a infułaci łascy byli rzeczywistymi proboszczami Domaniewic aż do 1863 roku, chociaż nigdy nie zamieszkiwali w Domaniewicach. Posługi za nich wypełniali zastępcy, zwani mansjonariuszami. Było im powierzone wykonywanie obowiązków proboszcza.
Front Kościoła farnego w Domaniewicach. Widok z XIX wieku.

W roku 1649 dokonano pierwszego podziału parafii, tworząc na jej terenie nową parafię Głowno, która wchłonęła 10 miejscowości. Kościół farny w Domaniewicach wybudowany w 1525 roku, podczas "morowego powietrza" w 1715 roku zniszczył pożar. Staraniem ks. infułata Karśnickiego spalony kościół odrestaurowano i prawdopodobnie wtedy zmieniono jego okrągłą formę na prostokąt. Poprawki budowlane czyniono jeszcze w latach 1748, 1847 i 1863. Wokół kościoła był obszerny cmentarz, na którym chowano do roku 1825 ciała zmarłych parafian.
W roku 1863 przydzielono do parafii ks. Teofila Świderskiego, który po śmierci ks. Wojtałowskiego został pierwszym właściwym proboszczem, mieszkającym na stałe w Domaniewicach. W 1896 roku wybudowano plebanię istniejącą do dziś.

Prochy pierwszego proboszcza spoczywają na domaniewickim cmentarzu blisko mogiły żołnierskiej. Na pomniku widnieje napis: "Proboszczowi - parafianie" i data 11 XII 1896 r.
Po śmierci ks. Świderskiego probostwo objął ks. Feliks Tacikowski (1896-1903), który przygotował plany do budowy nowego kościoła w stylu renesansowym, według projektu architekta Józefa Dziekońskiego z Warszawy. W latach 1903-1909 proboszczem parafii był ks. Ludwig Chyłkowski.
Starania poczynione względem budowy nowego kościoła urzeczywistnij dopiero proboszcz ks. Julian Zalewski (1909-1915), przystępując w dniu 14 maja 1910 roku do budowy nowego kościoła pod wezwaniem Św. Bartłomieja apostoła.
Budowa kościoła wspomagana przez parafian, którzy dobrowolnie się opodatkowali (stosownie do ilości posiadanej ziemi), dostarczyli robotników i furmanki, postępowała szybko.
Przed wybuchem I wojny światowej stanął kościół jeszcze w stanie surowym, ale trzynawowy. Wiązania nad sklepieniem kościoła wykonano z drewna modrzewiowego. Dach pokryto dachówką, sygnaturkę blachą miedzianą, a wieżę najpierw papą, a później blachą cynkową. Roboty murarskie prowadził majster Wacław Wędrowski z Warszawy, ciesielskie - Franciszek Zarzycki z Wegrowa, żelazne okna i drzwi zostały wykonane w fabryce Skrobeckiego we Włocławku.
Dzwonnica
W 1915 roku proboszcz ks. Julian Zaleski opuścił parafię, przekazując wzniesiony kościół swemu następcy, ks. Stanisławowi Szaniawskiemu (1915-1921), który nie zrażając się przeciwnościami ze strony niemieckiego okupanta, dalej prowadził budowę kościoła. Do najważniejszych prac wykonanych wtedy dla parafii należy zaliczyć ukończenie budowy wieży oraz położenie w kościele pięknej posadzki. Za jego pobytu rozebrano też stary kościół, który stał przy północnej stronie nowego kościoła. W tym pamiętnym miejscu jest obecnie dzwonnica wybudowana w 1998 roku. Dzwony zostały ufundowane przez parafian staraniem miejscowego wikariusza ks. Mieczysława Grabowskiego w 1938 roku a poświęcone 7 września tegoż roku przez J. E. Biskupa Antoniego Szlagowskiego. Posiadają one napisy:
Mieczysław – Jan "Któryś za nas cierpiał rany, Jezu Chryste zmiłuj się nad nami", „Synaczkowie moi, miłujcie się nawzajem" „Budź duchy ospałe, umarłym zbawienie zbliż" Antoni – Władysław "Mie cudem, ale trudem staniemy Bożym ludem", "Żywych zwołuj, umarłych opłakuj"Dzwony te zostały wykonane w firmie braci Felczyńskich w Kaliszu.
Czasy okupacji niemieckiej (1914-1918) negatywnie zapisały się w pamięci mieszkańców. W książeczce „Domaniewice 1633-1933" ks. Władysława Grzelaka, który pochodził z Krępy, wydanej z okazji 300-lecia istnienia cudownego obrazu Matki Boskiej w kaplicy domaniewickiej, czytamy:
W końcu 1914 roku i początkach 1915 roku nastepuje kilkutygodniowy bój na linii Łódź – Głowno – Chruślin – Łowicz. Słychać ustawiczne odgłosy zmagań wojennych, a przechodzące stale oddziały rosyjskie dają się we znaki. W czasie boju o Głowno Niemcy w ciągu trzech dni rzucali pociskami na kościół, chcąc zrzucić wieżę, niebezpieczną dla ich pozycji przez jej górującą wyniosłość. Rzucanie pocisków armatnich wielkiego kalibru rozpoczęło się podczas nabożeństwa w niedzielę. Wieża jak i kościół nic nie ucierpiały, nic też nie stało się żadnemu z mieszkańców.
W czasie zmagań młodej armii polskiej z nawałą bolszewicką w latach 1919-1920 wielu spośród parafian złożyło życie w ofierze. Ich nazwiska (17) uwiecznione są na pomniku znajdującym się miedzy kościołem a Urzędem Gminy. Wybudowany kosztem parafian został odsłonięty 11 listopada 1938 roku.
Nowy kościół wzniesiony na wzgórzu (widoczny z daleka), wyglądał imponująco ze względu na swoją wielkość i piękno. Należało zadbać o wystrój wnętrza tej świątyni. Ze starego kościoła farnego przeniesiono trzy ołtarze. Wielki ołtarz barokowy Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny z około 1720 roku umieszczono w nawie głównej. Na zasłonie do niego jest obraz przedstawiający św. Bartłomieja Apostoła – patrona parafii, którego uroczystość obchodzimy 24 sierpnia.
W nawach bocznych znajdują się barokowe ołtarze z około 1640 roku z obrazami Św. Wojciecha (2 połowa XVII wieku) i Św. Anny (1 połowa XIX wieku).
W 1919 roku odbyło się poświęcenie nowego kościoła, a w dniu 5 maja 1921 roku został on konsekrowany przez ks. Biskupa Stanisława Galla – sufragana warszawskiego i biskupa wojsk polskich.
Po odejściu ks. Szaniawskiego w 1921 roku proboszczem został ks. Jan Gralewski (1921-1923). Wykonał on kamienne ogrodzenie wokół kościoła, które jednak na wskutek niespodziewanych wczesnych mrozów zaczęło się wkrótce rozpadać.
W latach 1923-1926 proboszczem był ks. Jan Makowski. Staraniem następnego proboszcza ks. Antoniego Koniecznego (1926-1932) postawiono wokół kościoła nowy parkan, istniejący do dziś, założono rynny na dachu kościoła, zakupiono ławki.
W latach 1927-1932 odłączono część parafii, wcielając kilka wiosek (Czatolin, Wrzeczko, Gzinka) do nowo powstałej parafii Łyszkowice.
Każdy z księży pracujący w naszej parafii starał się, aby oprócz pracy duszpasterskiej wśród parafian, pozostawić również jakieś trwałe dobra materialne. Przez lata całe dbano o wystrój wnętrza świątyni, odnawiano, malowano, przystrajano. Dokonywano zakupu sprzętu (konfesjonały, ambona, chrzcielnica, bęben, latarnie...), gromadzono nowe szaty i naczynia liturgiczne.
Mieszkańcy okolicznych wiosek ofiarowali dla świątyni nowe feretrony, chorągwie i sztandary, które noszono podczas procesji w czasie świąt, Uroczystości Bożego Ciała i odpustów. Ludzie zabiegali o udział w procesji, który stanowił dla wybranych zaszczyt i był wielkim wyróżnieniem. Oczywiście wszyscy ubrani byli w przepiękne łowickie stroje ludowe, które oglądać możemy na wszelakich uroczystościach do dnia dzisiejszego.
21 kwietnia 1932 roku parafię objął ks. Władysław Laskowski, pracujący w Domaniewicach aż do śmierci, czyli do dnia 26 stycznia 1940 roku. Pochowany został na tutejszych cmentarzu po lewej stronie, przy głównej alei.
W latach 1940-1955 proboszczem był ks. Dominik Weszke. Początkowy okres jego działalności przypada na lata II wojny światowej. Ksiądz kanonik nie uląkł się Niemców i nie pozwolił zabrać dzwonów z wieży domaniewickiej świątyni. Za jego kadencji w kościele rozbłysnęło światło elektryczne, wykonano pierwsze nagłośnienie oraz w 1950 roku wybudowano chór wg projektu inż. R. Pawłowskiego z Łowicza.
7 października 1993 roku w kruchcie kościoła po prawej stronie umieszczono tablicę poświęconą pamięci ks. Weszke i „Cichociemnych" z Księstwa Łowickiego działających na zrzutowiskach, z których najbliższe znajduje się w pobliskiej wsi Czatolin. Jednocześnie z odsłonięciem tablicy w domaniewickim kościele, na polach Czatolina wzniesiony został pomnik ku czci spadochroniarzy z Zachodu, niosących pomoc Polsce Podziemnej, a także lotników brytyjskich i amerykańskich, którzy transportowali ich na nasze tereny. Przez pół wieku mało kto wiedział o pięknej karcie z życiorysu ówczesnego domaniewickiego proboszcza – ks. Dominik Weszke prowadził na plebanii „punkt kontaktowy", zaopatrując skoczków w niezbędne rzeczy, udzielając im schronienia przed pościgiem. To z domaniewickiej plebanii wyruszali na konspiracyjną wojnę z hitleryzmem tak znakomici dowódcy polskiej partyzantki, jak np. mjr Jan Piwnik – Ponury.
Wojna na szczęście nie zniszczyła domaniewickich świątyń. Pamiątką po tragicznych latach 1939 – 1945 pozostała, znajdująca się na pobliskim cmentarzu grzebalnym, nieopodal kościoła, zbiorowa mogiła żołnierzy Armii Łódź, poległych podczas Kampanii Wrześniowej. W sąsiedztwie spoczywają także żołnierze konspiracji niepodległościowej, którzy poświęcili swoje życie w walce przeciw okupacji niemieckiej na terenie naszej gminy i parafii.
W latach 1955-1966 proboszczem Domaniewic został ks. Tadeusz Rulski, który mimo złego stanu zdrowia (więzień Dachau) gorliwie pracował w naszej parafii. Za jego kadencji zbudowano parkan wokół cmentarza grzebalnego.
Staraniem ks. Zygmunta Zielińskiego (1966-1973) rozpoczęto prace remontowe przy kościele parafialnym, który już od lat budził obawy zarządzających nim jak i parafian: odpadały tynki wraz z cegłą, pokrycie dachowe domagało się gruntownego remontu.
W latach 1973-1981 proboszczem Domaniewic był ks. Franciszek Łupiński, który złotymi literami wpisał się do historii naszej parafii. Wyremontował wieże, dokończył krycia dachu, odnowił także mur przy kaplicy i plebanię. Rozpoczął również budowę dużego domu parafialnego dla potrzeb katechizacji.
W 1981 roku ks. Franciszek Łupiński, znany ze swego ujmującego i szlachetnego serca opuścił parafie, przekazując rozpoczętą budowę swemu następcy ks. Stanisławowi Matysiakowi (1981-1986), który ukończył ją i oddał do użytku okazały gmach parafialny.
W latach 1986-1998 proboszczem Domaniewic był. Ks. Stanisław Dusiło, któremu parafianie zawdzięczają przede wszystkim rozpoczęcie prac renowacyjnych w kaplicy.
25 marca 1992 roku bullą „Totus Poloniae Populus" Papież Jan Paweł II dokonał reorganizacji administracji Kościoła Katolickiego w Polsce i wyodrębnił z Archidiecezji Warszawskiej, Łódzkiej i Płockiej Diecezje Łowicką. Diecezja podzielona została na 21 dekanatów i 160 parafii. Domaniewice są jedną z parafii dekanatu Głowno.
W latach 1998-2003 proboszczem Domaniewic był ks. Piotr Żądło, który dał się poznać jako wspaniały budowniczy i odnowiciel parafii. Podczas tego okresu w kościele przebudowano prezbiterium, powstała kaplica dla zmarłych, wybudowano dzwonnicę, wyremontowano plebanie i częściowo dom parafialny, założono ogrzewanie olejowe w kościele i na plebanii, w kościele założono granitową posadzkę oraz marmurowy ołtarz. Dzięki Ks. Piotrowi Żądle przy Sanktuarium powstał plac pielgrzymkowy. Dużym wyzwaniem było również przygotowanie w 2000 roku uroczystości Koronacji cudownego Obrazu Matki Bożej Domaniewickiej. Na ta uroczystość staraniem ks. Żądły wydany został album poświęcony domaniewickiej parafii a przede wszystkim Sanktuarium. Tekst tej publikacji opracowała Pani Wiesława Siek a zdjęcia wykonał Radosław Tafliński.
W latach 2003-2009 proboszczem parafii był ks. Sławomir Sobierajski. Ks. Sławomir przyczynił się do odnowienia zewnętrznej elewacji kościoła, do pokrycia wieży kościelnej blachą miedzianą a także do położenia kostki wokół kościoła. Dzieki staraniom ks. Sobierajskiego domaniewickim uroczystością odpustowym przewodniczyli: Prymas Polski Kardynał Józef Glemp (2003) i Kardynał Stanisław Dziwisz (2006). W 2007 roku przydał jubileusz 650-lecia istnienia parafii Domaniewice i z tejże to okazji powstała kolejna publikacja o Gminie i Parafii Domaniewice, przy której duży wkład miał ówczesny ks. Proboszcz (opracowanie tekstu Zbigniew Zagajewski, zdjęcia Radosław Tafliński).
Od 2009 roku proboszczem domaniewickim został ks. kan. mgr Zbigniew Łuczak. Dziekan Archikolegiackiej Kapituły Łęczyckiej w Tumie, moderator Kół Żywego Różańca, moderator muzyki liturgicznej i muzyków kościelnych Diecezji Łowickiej, wizytator rejonowy katechezy dla dekanatów: Łęczyca, Piątek i Krośniewice.
Z terenu domaniewickiej parafii wywodzą się następujący księża i zakonnicy:
Śp. ks. Franciszek Rzazek z DomaniewicŚp. ks. Władysław Grzelak z KrępyŚp. ks. Bolesław Grabowicz z KrępyŚp. brat zakonny Walenty Chmurski z SapŚp. siostra Weronika Siek z SapŚp. siostra Stanisława Siatkowska z ReczycŚp. ks. Julian Kuciński ze SkaratekKs. Stefan Sut z Krępy - proboszcz parafii św. Mikołaja w SłupiKs. Mieczysław Podsędek ze Strzebieszewa - proboszcz parafii M.B. Częstochowskiej w OstrowachKs. kan. Brunon Dąbrowski z Krępy - emeryt -parafia św. Wojciecha w Białej RawskiejKs. Marek Chmurski ze Strzebieszewa - proboszcz USAKs. Krzysztof Michalski z Rogóźna - wikariusz parafii św. Jakuba w SkierniewicachOjciec Dariusz Bakalarz z Grudz StarychKs. Roman Sękalski z Domaniewic - studia doktoranckie UKSW WarszawaBrat zakonny Radosław Grabowicz ze Skaratek pod Rogóźno - Kraków
źródło: www.parafiadomaniewice.pl